Waloryzacja sądowa.

Zasadą jest, że spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 358¹ § 1 kodeksu cywilnego). Jednakże w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie (§ 3). Nie masz takiego komfortu, jeżeli prowadzisz firmę: z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa (§ 4).

Jesteś przedsiębiorcą, nie chcesz chodzić do sądu lub chcesz chronić się przed każdą, a nie tylko „istotną” zmianą siły nabywczej pieniądza? Powinieneś zawrzeć w umowie klauzulę waloryzacyjną. Umowa powinna określać częstotliwość, wysokość (np. poprzez odesłanie do konkretnego wskaźnika) oraz procedurę waloryzacji.

Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy (art. 357¹ kodeksu cywilnego).

Klauzula rebus sic stantibus, którą wyraża ten przepis, ochroni tylko przed najpoważniejszymi, wyjątkowymi, normalnie niespotykanymi zdarzeniami, np. hiperinflacją lub rażącym wzrostem cen – dajmy na to materiałów budowlanych – spowodowanym nagłym i głębokim kryzysem gospodarczym, niezapowiadaną zmianą prawa podatkowego, stawek celnych etc.

W celu skorzystania z klauzuli rebus sic stantibus najbezpieczniej będzie wytoczyć powództwo – wnieść pozew przeciwko drugiej stronie (jeżeli się nie dogadacie). Niektórzy dopuszczają również możliwość oczekiwania na pozwanie przez drugą stronę i podniesienie w odpowiedzi na pozew zarzutu opartego na tej klauzuli.

W przypadku zagadnień dot. prawa cywilnego zachęcam do kontaktu. Prawo Cywilne jest jedną ze specjalizacji w prowadzonej przeze mnie Kancelarii Adwokackiej w Toruniu.

Zmiana warunków umowy w obliczu inflacji

Zawarłeś umowę o dzieło lub umowę o roboty budowlane jako przyjmujący zamówienie (wykonawca) z wynagrodzeniem ryczałtowym? Zgodnie z art. 632 § 2 k.c. (stosowanym w drodze analogii także do umów o roboty budowlane) jeżeli wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie dzieła groziłoby Tobie rażącą stratą, sąd może podwyższyć ryczałt lub rozwiązać umowę. To może być rozwiązanie na nagły, zaskakujący i rażący wzrost cen materiałów.

Prowadzisz działalność handlową? Zawierasz długoterminowe umowy z danym kupującym? Unikaj określania jednej, „sztywnej” ceny Twojego towaru na cały okres planowanej współpracy.

Poniosłeś szkodę majątkową? Znasz obecny koszt jej usunięcia? Obawiasz się, że w przyszłości za taką kwotę nie naprawisz już w całości szkody? Pamiętaj, że zgodnie z art. 363 § 2 k.c. jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być co do zasady ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania (wniesienia pozwu, orzekania przez sąd).

Udzielasz pożyczki? Pamiętaj, że określone w umowie odsetki również mogą spełniać funkcję waloryzacyjną.

Wpływ inflacji na zachowek

Należy ci się zachowek? Wartość przedmiotu darowizny doliczanej do spadku oblicza się według stanu przedmiotu z chwili dokonania darowizny, a według aktualnych cen – z chwili ustalania zachowku (art. 995 § 1 k.c.). Wartość przedmiotów spadkowych na potrzeby ustalenia zachowku również ustala się, biorąc pod uwagę aktualne ceny, a nie ceny z chwili śmierci spadkodawcy.

Inflacja a alimenty

Pobierasz alimenty? Ustalona niegdyś kwota świadczenia przez wzrost cen nie pozwala na zaspokojenie Twoich potrzeb? Masz prawo do żądania przed sądem zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (podwyższenia alimentów) z powodu zmiany stosunków (art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Pamiętaj jednak, że powszechny wzrost cen dotyczy również obowiązanego do zapłaty alimentów. Alimenty zostaną podwyższone, jeżeli bieżące dochody obowiązanego i wartość jego majątku „nadążają” za cenami (odpowiednio wzrosły wraz z cenami na rynku).

Adwokat od prawa Cywilnego w Toruniu

W przypadku potrzeby porady prawnej, analizy umowy czy innych działań zachęcam do Kontaktu z moją kancelarią adwokacką w Toruniu.

Za co ponosi odpowiedzialność biuro podróży?

Przede wszystkim za tzw. niezgodności, czyli niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług turystycznych objętych imprezą turystyczną. Treść zobowiązania touroperatora wyznacza umowa, przedstawiane wcześniej broszury (katalogi, foldery), cel społeczno-gospodarczy zobowiązania, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

Organizator turystyki ponosi odpowiedzialność za wykonanie usług turystycznych objętych umową o udział w imprezie turystycznej, bez względu na to, czy usługi te mają być wykonane przez organizatora turystyki, czy przez innych dostawców usług turystycznych (art. 48 ust. 1 ustawy).

Koronawirus a niezgodności
Panująca od marca 2020 r. pandemia nie może usprawiedliwiać niedostępności w miejscu docelowym niektórych atrakcji, do zapewnienia których biuro podróży zobowiązało się w umowie (zawartej po marcu 2020 r.), chyba że konkretne obostrzenia wpływające na niemożliwość wykonania umowy wprowadzono nagle, w okresie od zawarcia do wykonania umowy. Ograniczenia związane z COVID-19 są od dłuższego czasu znane organizatorom turystyki, zatem klient powinien być już w umowie informowany o rzeczywistym zakresie usług.

Innymi słowy, biuro podróży powinno na bieżąco aktualizować informacje i oferować jedynie dostępne atrakcje i usługi. Nieuczciwe byłoby oferowanie konsumentowi możliwości korzystania np. z 4 hotelowych restauracji, wymagając jednocześnie od klienta, że ten domyśli się i zaakceptuje fakt, iż 2 z nich są zamknięte z powodu covidowych protokołów.

Jakiej kwoty mogę się domagać?
Podróżnemu przysługuje obniżka ceny za każdy okres, w trakcie którego stwierdzono niezgodność, a także odszkodowanie lub zadośćuczynienie za poniesione szkody lub krzywdy, których doznał w wyniku niezgodności. Ustalając wysokość należnego obniżenia ceny, sądy często posiłkują się tzw. tabelą frankfurcką. Tutaj sprawdzisz, na jaki zwrot uiszczonej ceny możesz liczyć. Nie zapominaj o zadośćuczynieniu za zmarnowany urlop, czyli krzywdę (szkodę niemajątkową) doznaną w wyniku nieosiągnięcia satysfakcji z zaplanowanego wypoczynku oraz zakupionej imprezy turystycznej. Adwokat, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy oraz ryzyko procesowe, zasugeruje wysokość żądanego w pozwie zadośćuczynienia.

Przed którym sądem będzie toczyć się sprawa?
Powód może wybierać pomiędzy sądem właściwym miejscowo dla siedziby biura podróży (ujawnionej w KRS), a tym właściwym dla miejsca, w którym zawarto umowę.

Warto, aby każdy uprawniony wniósł swój osobny pozew. Dzięki temu jego towarzysze podróży będą mogli wystąpić w sprawie w charakterze świadków (a nie pozostałych stron). Sąd nie zawsze chętnie przeprowadza dowód z przesłuchania stron, ponieważ jest to dowód o charakterze subsydiarnym (art. 299 kodeksu postępowania cywilnego).

Ile wynosi opłata sądowa, wnoszona przez powoda razem z pozwem?
Zależy od tego, jakiej kwoty żądasz: do 500 złotych – 30 złotych; ponad 500 złotych do 1500 złotych – 100 złotych; ponad 1500 złotych do 4000 złotych – 200 złotych; ponad 4000 złotych do 7500 złotych – 400 złotych; ponad 7500 złotych do 10 000 złotych – 500 złotych; ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – 750 złotych; ponad 15 000 złotych do 20 000 złotych – 1000 złotych. Przy żądaniach powyżej 20 000 złotych pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu.

Ile zapłacę adwokatowi za prowadzenie sprawy?
To kwestia bardzo indywidualna. Wiadomo jednak, że w przypadku wygranej sprawy od strony przeciwnej będzie można domagać się zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa adwokackiego (co do zasady) w wysokości: przy wartości przedmiotu sporu do 500 złotych – 90 złotych; powyżej 500 złotych do 1500 złotych – 270 złotych; powyżej 1500 złotych do 5000 złotych – 900 złotych; powyżej 5000 złotych do 10 000 złotych – 1800 złotych; powyżej 10 000 złotych do 50 000 złotych – 3600 złotych.

W pierwszej kolejności należy wystosować pisemną reklamację – wezwanie do zapłaty, a także zabezpieczyć dowody: fotografie, nagrania, dane teleadresowe świadków.

Być może zajdzie konieczność osobistego stawiennictwa na rozprawie w sądzie. W dobie pandemii popularne są jednak rozprawy zdalne, a w wyniku nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego sąd może dopuścić dowód z zeznań świadków na piśmie. Nad całym postępowaniem – po udzieleniu jemu pełnomocnictwa – może czuwać Twój adwokat, do którego będzie kierowana wszelka korespondencja w sprawie.

W przypadku pytań zapraszam do kontaktu z moją Kancelarią adwokacką w Toruniu w celu uzyskania analizy konkretnego problemu z biurem podróży.