Kim są quasi-konsumenci?

Pisałem o tym na blogu już w listopadzie 2020 r. Są to osoby fizyczne zawierające umowę bezpośrednio związaną z ich działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla nich charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

W uproszczeniu, chodzi o:

1. osoby fizyczne (np. Jan Kowalski),
2. prowadzące działalność gospodarczą (jednoosobowe przedsiębiorstwa wpisane do CEIDG),
3. zawierające z innym przedsiębiorcą umowę, która jest bezpośrednio związana z ich działalnością gospodarczą (np. dokonanie zakupu „na fakturę”),
4. jednakże umowa nie ma dla nich charakteru zawodowego, co ocenia się w szczególności po przedmiocie działalności ujawnionym w CEIDG.

Przykład: jednoosobowa firma budowlana nabywa w sklepie ekspres do kawy z przeznaczeniem do firmowego biura. Ta sama firma nie będzie już traktowana jak konsument, kiedy nabywa w hurtowni materiały budowlane.

Jakie prawa mają quasi-konsumenci?

Stosuje się do nich przepisy o tzw. niedozwolonych postanowieniach umownych (klauzulach abuzywnych). Quasi-konsument, tak jak do tej pory „zwykły” konsument, może wskazać, że nie wiąże go postanowienie umowy:

1. nieuzgodnione z nim indywidualnie (którego nie negocjowano albo które przejęto z wzorca umowy, regulaminu, ogólnych warunków umów),
2. kształtujące jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (czyli wyjątkowo dla niego niekorzystne).

Rękojmia za wady rzeczy sprzedanej, dzieła lub robót budowlanych. Na tym polu quasi-konsumenci są traktowani tak jak „normalni” konsumenci, czyli zdecydowanie korzystniej dla nich niż miało to miejsce do tej pory. W szczególności quasi-konsumentów nie dotyczą już wymogi z art. 563 kodeksu cywilnego (przy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później – jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej stwierdzeniu).

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa. Tak jak do tej pory „zwykli” konsumenci, quasi-konsumenci mogą obecnie w terminie 14 dni odstąpić od umowy bez podawania przyczyn, ponosząc tylko niektóre koszty, jeżeli umowa została zawarta na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa (w rozumieniu ustawy o prawach konsumenta). Nawet przedsiębiorca będzie mógł z łatwością zwrócić produkt zakupiony przez internet lub zaoferowany jemu w inny sposób, ale poza lokalem przedsiębiorstwa drugiej strony umowy.

Jak się do tego wszystkiego przygotować?

Najważniejsze to wprowadzić procedurę, pozwalającą ustalić, czy nasz kontrahent (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) będzie traktowany w związku z zawieraną umową jako quasi-konsument (tj. czy ta umowa ma dla niego charakter zawodowy). Należy bazować tutaj na treści wpisu do CEIDG (i podanym tam kodzie PKD) oraz zażądać od kontrahenta oświadczenia, że umowa ma dla niego charakter zawodowy.

Dobrze byłoby sprawdzić i odpowiednio zmodyfikować stosowane wzorce umów (formularze, ogólne warunki, regulaminy etc.), jeżeli ich postanowienia mogą być abuzywne dla quasi-konsumentów.

W umowie z quasi-konsumentem (w przeciwieństwie do umowy ze „zwykłym” konsumentem) można swobodnie ograniczyć lub wyłączyć odpowiedzialność z tytułu rękojmi.

Otwartą kwestią jest możliwość umownego wyłączenia w relacjach z quasi -konsumentem prawa do odstąpienia od umowy (zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa) przez niego bez podawania przyczyn. Dodany do ustawy o prawach konsumenta art. 38a nakazuje stosować do quasi-konsumentów przepisy art. 27-38 ustawy, tymczasem do takiej sytuacji odnosi się nie mający zastosowania do quasi-konsumentów przepis art. 7 (Konsument nie może zrzec się praw przyznanych mu w ustawie. Postanowienia umów mniej korzystne dla konsumenta niż postanowienia ustawy są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy ustawy.).

We wszystkim z pewnością pomoże Ci wyspecjalizowany adwokat.