Jesteś ofiarą przestępstwa? Masz wiele praw i możliwości:

• Możesz złożyć ustne albo pisemne (polecam) zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury. W Toruniu działają Prokuratura Okręgowa oraz Prokuratury Rejonowe Toruń Wschód i Toruń Centrum-Zachód.
• W przypadku czynów ściganych z oskarżenia prywatnego możesz od razu złożyć prywatny akt oskarżenia do sądu karnego. Mowa o zniesławieniu, znieważeniu, naruszeniu nietykalności cielesnej czy spowodowaniu lekkiego uszczerbku na zdrowiu („<7 dni”).
• Na każdym etapie sprawy możesz mieć pełnomocnika w osobie adwokata specjalizującego się w prawie karnym.
• Jesteś stroną postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuraturę lub policję. Gdy sprawa trafi do sądu z aktem oskarżenia, możesz stać się oskarżycielem posiłkowym.
• W pewnych sytuacjach możesz „zamiast” prokuratora wnieść do sądu tzw. subsydiarny akt oskarżenia (nawet o przestępstwa ścigane z urzędu).
• Możesz składać wnioski dowodowe, brać udział w czynnościach procesowych (np. przesłuchaniach, oględzinach) oraz zapoznawać się z aktami sprawy i uzyskiwać ich kopie (także elektroniczne).
• Sąd skazując oskarżonego za przestępstwo może orzec m.in. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonych albo zbliżania się do niego, a także nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym czy podanie wyroku do publicznej wiadomości.
• W toku postępowania karnego (na czas procesu) wobec podejrzanego/oskarżonego można zastosować środki zapobiegawcze, m.in. dozór polegający na zakazie zbliżania się lub kontaktowania z pokrzywdzonym.
• W razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Swoje należności pokrzywdzony może dochodzić na drodze egzekucji komorniczej.
• Wcześniej prokurator lub sąd może ustanowić zabezpieczenie majątkowe na mieniu podejrzanego/oskarżonego, czyli zająć przysługujące sprawcy składniki majątkowe, aby zapewnić w przyszłości egzekucję odszkodowania lub zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego.
• Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
• Pokrzywdzony może wnosić zażalenia na wiele decyzji prokuratora lub sądu naruszające jego prawa. W szczególności może zaskarżyć odmowę wszczęcia dochodzenia/śledztwa albo postanowienie o umorzeniu postępowania.
• Pokrzywdzony może sprzeciwić się dobrowolnemu poddaniu się karze przez oskarżonego (zakwestionować warunki ugody sprawcy z prokuratorem).
• Pokrzywdzony, który został oskarżycielem posiłkowym, może wnosić o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, a następnie złożyć apelację do sądu drugiej instancji.
• W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu.

W razie pytań lub wątpliwości zapraszam do kontaktu z moją kancelarią adwokacką w Toruniu. Odpowiem na wszelkie pytani dot. darmowych porad prawnych.

Adwokat może udzielić porady, sporządzić projekt pisma, towarzyszyć podczas przesłuchania i reprezentować w postępowaniu karnym przed sądem, prokuratorem i policją.

Kiedy nagrywanie rozmów jest karalne? Odpowiada prawnik od spraw karnych

W dużym skrócie nagrywanie rozmów jest karalne wtedy, gdy ktoś uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej. Taka sytuacja może wystąpić, gdy dana osoba posługuje się urządzeniem podsłuchowym, aby nagrywać rozmowy osób trzecich bez ich zgody. Jak wskazuje prawnik od prawa karnego z Torunia Kodeks karny w art. 267 § 3 jasno określa, że osoba, która posługuje się takim urządzeniem, ażeby uzyskać informacje, do których nie jest uprawniona, podlega grzywnie, ograniczeniu wolności, a nawet karze pozbawienia wolności do lat 2. Takim urządzeniem może być podsłuch, dyktafon, a nawet smartfon z aplikacją umożliwiająca nagrywanie rozmów.

Jak podaje Kancelaria Adwokacka z Torunia, takiej samej karze podlega osoba, która co prawda sama nie nagrywa rozmowy, ale uzyskane w nielegalny sposób informacje ujawnia innym osobom. Jednak trzeba tu zaznaczyć, że sam fakt nielegalnego działania w celu uzyskania informacji przez osoby nieuprawnione nie powoduje ścigania takiej osoby z urzędu. Jest to przestępstwo ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Zasadne jest zatem pytanie, czy i w jakich warunkach nagrywanie rozmów może być legalne? Najlepiej, gdy w okolicznościach danej sprawy na to pytanie odpowie prawnik. Toruń to miejsce, gdzie bez problemu znajdziesz dobrego prawnika od spraw karnych.

Kiedy nagrywanie rozmowy jest legalne? 

Jak wyjaśnia prawnik od spraw karnych, żeby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba przeanalizować to, co stanowi art. 267 k.k. Przepis stanowi, że zachowanie sprawcy jest przestępstwem tylko wtedy, gdy nie jest on uprawniony do uzyskania informacji, które pojawiają się w trakcie rozmowy. Co to oznacza w praktyce?

Nagrywanie rozmowy przez osobę, która bierze udział w tej rozmowie, nie jest czynem zabronionym. Wobec tego zgodnie z prawem karnym można nagrywać własne rozmowy z innymi osobami, nawet wtedy, gdy nie są one świadome tego, że taka rozmowa jest nagrywana. Dotyczy to zarówno rozmów twarzą w twarz, jak i rozmów telefonicznych, które można nagrywać, na przykład za pomocą specjalnej aplikacji w smartfonie. Takie nagranie może później posłużyć do obrony przed niezasadnym zarzutem lub do dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym. W ocenie legalności takiego nagrania może Ci pomóc prawnik od prawa karnego z Torunia.

Nagrywanie rozmów a odpowiedzialność

Trzeba natomiast pamiętać, że nagrywanie rozmów może rodzić konsekwencje na gruncie prawa cywilnego. Chodzi tutaj o naruszenie dóbr osobistych. Jednak w niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy dotyczy to ochrony własnych praw i interesów, można mówić o tym, że takie działanie jest usprawiedliwione i przez to legalne również w kontekście odpowiedzialności cywilnoprawnej.

Czy nagrywanie rozmów może stanowić dowód w sprawie?

W niektórych przypadkach nagrywanie rozmów może dostarczyć kluczowych dowodów, które mogą doprowadzić do skazania lub uniewinnienia. Takie nagranie stanowi co do zasady dowód dopuszczalny w postępowaniu sądowym. Jednak trzeba pamiętać, że sąd musi mieć pewność, że takie nagranie nie zostało w jakiś sposób zmodyfikowane. W przeciwnym razie może stwierdzić, że jest to dowód niewiarygodny. Jeśli nie wiesz, jak przedstawić posiadane przez siebie dowody, aby sąd mógł je przeprowadzić i ocenić jako wiarygodne, to przed rozprawą sądową pomoże Ci Adwokat. Toruń jest miastem, gdzie znajduje się niejedna Kancelaria Adwokacka od prawa karnego.

Grzywny za przestępstwa zagrożone zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności, a także grzywny orzekane łącznie z karą pozbawienia wolności będą orzekane w wysokości nie niższej od 50, 100 albo 150 stawek dziennych – jeżeli czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności odpowiednio nieprzekraczającą roku, nieprzekraczającą 2 lat albo przekraczającą 2 lata.

Nie będzie już kary pozbawienia wolności od miesiąca do 15 lat oraz odrębnej kary 25 lat pozbawienia wolności. Kara pozbawienia wolności będzie trwała najkrócej miesiąc, najdłużej 30 lat – będzie wymierzana w miesiącach i latach.

Kara łączna pozbawienia wolności będzie mogła zostać orzeczona w wymiarze nawet 30 lat.

Sąd obowiązkowo orzeknie, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji po zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający.

Sprawca wypadku drogowego lub katastrofy w ruchu, który spożyje alkohol lub środek odurzający przed badaniem, będzie odpowiadał w warunkach art. 178 k.k. (sąd orzeka karę pozbawienia wolności przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę do górnej granicy tego zagrożenia zwiększonego o połowę).

Prowadzenie samochodu po alkoholu – co się zmieni?

Dzisiaj kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Po nowelizacji będzie grozić za to kara pozbawienia wolności do lat 3.

Sztandarową nowością ma być przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym. Więcej o tym, kto może stracić swój samochód za przestępstwo, przeczytasz w odrębnym wpisie.

Udział w bójce lub pobiciu będzie wiązać się z możliwością orzeczenia wobec sprawcy obowiązku zapłaty na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej co najmniej 5000 złotych.

Słynny art. 60 kodeksu karnego w § 3 uzyska brzmienie: Na wniosek prokuratora sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa, jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia. Aktualnie skorzystanie z dobrodziejstwa art. 60 nie jest warunkowane uprzednim wnioskiem prokuratora.

Kara pozbawienia wolności „w zawieszeniu” będzie mogła zostać zarządzona przez rok od końca okresu próby. Obecnie zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej może nastąpić najpóźniej 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Dzisiaj zamiast zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności sąd może zamienić tę karę na ograniczenie wolności albo na grzywnę. Nowelizacja usuwa taką możliwość.

Aktualnie przedłużenie karalności przestępstwa następuje z chwilą wszczęcia postępowania w sprawie tego przestępstwa. Po nowelizacji do przedłużenia karalności dojdzie także wtedy, gdy postępowania jeszcze nie wszczęto, ale w odrębnej sprawie „powzięto uzasadnione podejrzenie popełnienia innego przestępstwa” i „podjęto pierwszą czynność procesową zmierzającą do ustalenia, czy zostało ono popełnione”…

Zabójstwo człowieka w typie podstawowym będzie zagrożone karą pozbawienia wolności od lat 10 (obecnie – od lat 8). Karalne będzie czynienie przygotowań do zabójstwa oraz przyjęcie zlecenia zabójstwa.

Jakie zmiany w prawie Karnym?

Nowelizacja wprowadza nowe typy przestępstw. Zgodnie z art. 244c k.k. kto uchyla się od wykonania orzeczonego przez sąd na rzecz pokrzywdzonego lub osoby dla niego najbliższej, za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki, będzie podlegał karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Nie podlega karze sprawca tego przestępstwa, który wykonał w całości orzeczony wobec niego środek kompensacyjny nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego.

Oszustwo – zmiany

Przestępstwem będzie także doprowadzenie innej osoby do rozporządzenia mieniem albo do zaprzestania lub ograniczenia działalności gospodarczej, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą groźby rozgłoszenia dotyczącej innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wiadomości uwłaczającej czci lub istotnie naruszającej prywatność lub zarzutu, który może poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Zaostrzone zostaną kary za szereg czynów zabronionych.

Za przestępstwa popełnione w stosunku do mienia o wartości większej niż pięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości (5 milionów złotych) będzie można orzec karę pozbawienia wolności od lat 3 do 20. Jeżeli przedmiotem przestępstwa jest mienie o wartości większej niż dziesięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości (10 milionów złotych), sprawca będzie podlegać karze pozbawienia wolności od lat 5 do 25. Z uwagi na zaostrzenie przepisów co raz więcej Klientów szuka dobrego adwokata od spraw karnych – w Internecie.

Działanie na szkodę podmiotu gospodarczego, łapownictwo menadżerskie i pranie brudnych pieniędzy, w stosunku do mienia o wartości większej niż pięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości (5 milionów złotych) lub powodujące szkodę w rozmiarach odpowiadających takiej wartości, będzie zagrożone karą pozbawienia wolności od lat 3 do 20. Jeżeli wartość mienia lub szkoda przekroczą 10 milionów złotych, zagrożenie karą wyniesie od lat 5 do 25.

Ustawa nowelizująca wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę, które wchodzą w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia.

Adwokat od prawa Karnego w Toruniu?

W razie pytań lub wątpliwości zapraszam do kontaktu z moją kancelarią specjalizującą się w prawie Karnym w Toruniu. Jestem adwokatem z doświadczeniem w prowadzeniu spraw karnych – także na terenie całej Polski.

Zapraszam do skorzystania z porady prawnej – odpowiem na wszystkie Twoje pytania.

Zgodnie z nowym art. 44b kodeksu karnego w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym.

Jeżeli orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego z uwagi na jego zbycie, utratę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie będzie niemożliwe lub niecelowe, albo jeżeli pojazd w czasie popełnienia przestępstwa nie stanowił wyłącznej własności sprawcy (np. był leasingowany), zamiast przepadku pojazdu mechanicznego orzeka się przepadek równowartości pojazdu.

Wygląda na to, że jeżeli pojazd stanowił tylko współwłasność sprawcy, orzeczony zostanie przepadek równowartości całego pojazdu, a nie udziału przysługującego sprawcy…

Przepadek pojazdu a równowartość

Za równowartość pojazdu uznaje się wartość pojazdu określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo, a w razie braku polisy – średnią wartość rynkową pojazdu odpowiadającego, przy uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę, ustaloną na podstawie dostępnych danych, bez powoływania w tym celu biegłego.

Jeżeli ustalenie średniej wartości rynkowej pojazdu mechanicznego odpowiadającego pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę w ten sposób nie jest możliwe ze względu na szczególne cechy tego pojazdu, zasięga się opinii biegłego.

Kiedy przepadek pojazdu nie działa?

Przepadku pojazdu mechanicznego oraz przepadku równowartości pojazdu nie orzeka się, jeżeli sprawca prowadził niestanowiący jego własności pojazd mechaniczny wykonując czynności zawodowe lub służbowe polegające na prowadzeniu pojazdu na rzecz pracodawcy. W takim wypadku sąd orzeka nawiązkę w wysokości co najmniej 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Wypadek w stanie nietrzeźwości – a przepadek pojazdu

Przepadek samochodu albo jego równowartości będzie obowiązkowo orzekany za spowodowanie wypadku drogowego, gdy sprawca znajdował się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, zbiegł z miejsca zdarzenia albo spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający po popełnieniu czynu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego.

Przepadek samochodu będzie również orzekany wobec osoby, która prowadziła pojazd mechaniczny w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Sąd będzie mógł odstąpić od orzeczenia przepadku, jeżeli zachodzić będzie wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Przepadek w ogóle nie grozi sprawcy, który nie był wcześniej karany za jazdę „pod wpływem”, jeżeli zawartość alkoholu w jego organizmie była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia.

Nie wiadomo, czy wszystkie sądy będą stosować znowelizowane przepisy. Przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę budzi wątpliwości co do jego konstytucyjności. Wszyscy są równi wobec prawa, tymczasem surowsze konsekwencje (ekonomiczne) za takie samo przestępstwo grożą jednak posiadaczowi droższego auta.

Przepadek pojazdu – pomoc prawna adwokata

Podejrzany o przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego ma prawo do obrony. Adwokat np. specjalizujący się w prawie karnym może pomóc uzyskać warunkowe umorzenie postępowania, brak zakazu prowadzenia pojazdów lub jego orzeczenie na krótszy okres tudzież odstąpienie od przepadku pojazdu, a w przyszłości także blokadę alkoholową i skrócenie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. W razie pytań lub wątpliwości zapraszam do kontaktu z moją kancelarią adwokacką w Toruniu.

Kiedy przepisy dot. przepadku pojazdu wchodzą w życie?

Przepisy dotyczące przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę wchodzą w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia ustawy nowelizującej.

Szukasz adwokata od prawa Karnego w Toruniu?

W razie pytań lub wątpliwości zapraszam do kontaktu z moją kancelarią adwokacką specjalizującą się w prawie Karnym. Chętnie odpowiem na państwa pytania i poprowadzę ew. postępowanie Karne.

Wyrok łączny – o co chodzi?

Sprawca kilku przestępstw – pod pewnymi warunkami – powinien ponieść za nie tylko jedną karę, tzw. karę łączną. Może zdarzyć się tak, że wobec sprawcy należałoby orzec karę łączną, ale przestępstwa zostały osądzone w kilku różnych postępowaniach, które zakończyły się skazaniem i wymierzeniem tylko kary jednostkowej („zwykłej” kary za jedno przypisane przestępstwo). W takiej sytuacji wszczyna się następnie postępowanie o wydanie wyroku łącznego, w którym na podstawie kar jednostkowych sprawcy wymierza się karę łączną (jeżeli zachodzą ku temu warunki). Na ogół połączenie kar jednostkowych węzłem kary łącznej jest korzystne dla skazanego. Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. W praktyce kara łączna najczęściej prowadzi do skrócenia odsiadki. Alternatywą jest bowiem wykonanie po kolei wszystkich kar jednostkowych.

Nasza sprawa

Sprawy o wydanie wyroku łącznego nie są łatwe. Przepisy regulujące karę łączną zawsze sprawiały wiele problemów, a do tego w ostatnich latach często się zmieniały. W naszej sprawie Sąd Rejonowy wymierzył karę łączną na podstawie tylko niektórych kar jednostkowych orzeczonych uprzednio wobec skazanego. Sąd Rejonowy wskazał, że nie połączył części kar jednostkowych, ponieważ miały one zostać wymierzone za przestępstwa popełnione w trakcie odbywania innej kary, w tym wypadku ograniczenia wolności. Istotnie, przepisy przewidywały taką przesłankę negatywną kary łącznej, jednakże w omawianym przypadku skazany nigdy nie rozpoczął wykonywania kary ograniczenia wolności (nie przystąpił do pracy na cele społeczne).

Z wyrokiem łącznym zetknęliśmy się po raz pierwszy, gdy był już od dawna prawomocny. Jego uzasadnienie wzbudziło nasze podejrzenia, zatem postanowiliśmy sprawdzić, czy i kiedy skazany rozpoczął odbywanie kary ograniczenia wolności, a gdy uzyskaliśmy potwierdzenie, że nic podobnego nie miało miejsca, wystąpiliśmy z wnioskiem do podmiotów uprawnionych do wniesienia tzw. kasacji nadzwyczajnej – ponieważ upłynął już termin do wniesienia kasacji przewidziany dla skazanego. Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie (art. 521 § 1 k.p.k.). 30-dniowego terminu do wniesienia kasacji nie stosuje się do kasacji wnoszonej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka (art. 524 § 2 k.p.k.).

Kasację wniósł Prokurator Generalny. Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W rozpoznawanej na nowo sprawie powinien zapaść wyrok łączny, który obejmie więcej skazań jednostkowych, przez co skazany może liczyć na jeszcze większą korzyść (dodatkowe skrócenie łącznego pobytu w zakładzie karnym).

Oddajmy głos Sądowi Najwyższemu, który potwierdził, że rozpoczęcie wykonywania (odbywania) kary ograniczenia wolności następuje w ściśle określonym przepisami momencie, a nie z chwilą samego uprawomocnienia się wyroku skazującego lub z dniem skierowania tego wyroku do wykonania:

Pod pojęciem „wykonywania kary” rozumieć należy jej faktyczne odbywanie, a nie jedynie powstanie formalnego obowiązku, wynikającego ze skierowania wyroku do wykonania. W odniesieniu do kary ograniczenia wolności kwestia ta była już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Podkreślając, że na gruncie przepisu art. 85 § 3 k.k. pojęcie „odbywania kary” musi być rozumiane dosłownie, Sąd Najwyższy stwierdził, że przeszkoda określona w tym przepisie nie zaistnieje w stosunku kary wprowadzonej do wykonania, jeżeli w chwili popełnienia kolejnego przestępstwa przez skazanego, nie jest ona przez niego odbywana (postanowienie z dnia 13 czerwca 2019 r., III KK 251/18). W tej perspektywie początek odbywania kary ograniczenia wolności wyznaczany jest na podstawie kryterium, o którym mowa w art. 57a § 1 k.k.w. Zgodnie z jego brzmieniem: „Rozpoczęcie odbywania kary w formie określonej w art. 34 § 1a pkt 1 Kodeksu karnego następuje w dniu, w którym skazany przystąpił do wykonywania wskazanej pracy”. W realiach przedmiotowej sprawy sytuacja taka nie miała miejsca, zaś skazany w ogóle nie rozpoczął wykonywania pracy. Jak wynika z akt sprawy Sądu Rejonowego w Ł. (…) mimo skierowania wydanego w niej wyroku do wykonania (zarządzenie z dnia 31 marca 2017 r.), wymierzona skazanemu kara 8 miesięcy ograniczenia wolności nie była wykonywana. Postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. (…) Sąd Rejonowy w Ł., na podstawie art. 15 § 2 k.k.w., zawiesił postępowanie wykonawcze w zakresie wykonywania kary ograniczenia wolności (…) ze względu na wykonywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności. Nie doszło zatem do rozpoczęcia odbywania tej kary w rozumieniu art. 85 § 3 k.k.

Prokurator-motywator

Wiadomość o wszczęciu dochodzenia, wezwanie na przesłuchanie, a tym bardziej przedstawienie zarzutów, potrafi zdziałać cuda. Z pustego nie naleje nawet Salomon, tymczasem ta trudna sztuka udaje się niekiedy dłużnikowi, który jeszcze wczoraj nie posiadał żadnego majątku.

Dlaczego? Jedni poprzez spóźnioną zapłatę starają się wykazać, że nie mieli zamiaru wyłudzenia (pomijając dyskusyjną skuteczność takiej linii obrony), innym zależy tylko na lepszej pozycji w negocjacjach dotyczących dobrowolnego poddania się karze (wymierzając karę, sąd uwzględnia m. in. zachowanie się sprawcy po popełnieniu przestępstwa, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości – art. 53 § 2 kodeksu karnego) lub na uzyskaniu argumentu za zastosowaniem tzw. nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet za odstąpieniem od jej wymierzenia. Jeżeli czyn został popełniony przed 15 kwietnia 2016 r. dłużnik może mieć dodatkową motywację do dokonania zapłaty.

Otóż z tym dniem przestał obowiązywać przepis art. 59a kodeksu karnego, zgodnie z którym pokrzywdzony wierzyciel mógł pod pewnymi warunkami zawnioskować o umorzenie postępowania karnego wtedy, gdy sprawca naprawił szkodę wyrządzoną przestępstwem przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji. Sprawcy działający przed tą datą mogą nadal liczyć na skorzystanie z przedstawionego dobrodziejstwa. Jednak warto pamiętać aby skorzystać z pomocy prawnej u prawnika.

Warunek: pieniądze przed odczytaniem aktu oskarżenia na rozprawie.

Obowiązek naprawienia szkody

W razie skazania sąd na wniosek pokrzywdzonego co do zasady orzeka obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. W ten sposób, bez uiszczania opłaty od pozwu (nierzadko wygórowanej), można uzyskać wyrok, który po opatrzeniu klauzulą wykonalności pozwoli wszcząć egzekucję przeciwko skazanemu.

Od niedawna w postępowaniu karnym dopuszcza się także możliwość zasądzenia na rzecz pokrzywdzonego ustawowych odsetek za opóźnienie obok należności głównej. W skrajnych przypadkach postępowanie karne stanowi zatem substytut procesu cywilnego – do tego całkiem atrakcyjny – zważywszy na wydłużony termin przedawnienia roszczeń, możliwość zwolnienia z tajemnicy bankowej lub uzyskania zabezpieczenia majątkowego na mieniu oskarżonego.

Poddanie dłużnika próbie

Optymalnym rozstrzygnięciem dla wierzyciela będzie, jeżeli oskarżony dłużnik… uniknie kary pozbawienia wolności, której wykonanie sąd warunkowo zawiesi na tzw. okres próby, a przy tym orzeknie obowiązek naprawienia szkody. Jeżeli skazany w okresie próby uchyla się od wykonania nałożonego środka kompensacyjnego, sąd może zarządzić wykonanie kary (art. 75 § 2 k.k.).

W ten sposób wierzyciel zyskuje skuteczne narzędzie nacisku na dłużnika: może zasygnalizować sądowi, że skazany nie dokłada starań w kierunku naprawienia wyrządzonej szkody. Zdarza się, że skazani bronią się przed więzieniem, spłacając przynajmniej część należności. Niekiedy sąd nie może orzec obowiązku naprawienia szkody (np. jeżeli pokrzywdzony wierzyciel uzyskał już prawomocny wyrok sądu cywilnego) – wtedy możliwe jest zobowiązanie skazanego – obok „zawiasów” – do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k. (skutki uchylania się od takiego zobowiązania są analogiczne do konsekwencji lekceważenia przez skazanego orzeczonego środka kompensacyjnego).

Swoista „pułapka” czeka natomiast na wierzyciela, który dysponuje już tytułem egzekucyjnym, jeżeli sąd zdecyduje się warunkowo umorzyć postępowanie karne wobec oskarżonego dłużnika. W tej sytuacji nie ma możliwości orzeczenia obowiązku naprawienia szkody (powaga rzeczy osądzonej), ani zobowiązania oskarżonego na podstawie art. 72 § 2 k.k. (który stosuje się tylko w przypadku wymierzenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania).

Jak nietrudno się domyślić, sąd i wierzyciel mogą nie mieć z czego „rozliczać” dłużnika w okresie próby…

Adwokat od prawa karnego w Łodzi

Po więcej porad z zakresu prawa karnego, obrony w postępowaniach karnych oraz windykacji zapraszam do mojej Kancelarii Adwokackiej w Łodzi specjalizującej się w postępowaniach Karnych.

Odpowie za wykroczenie zagrożone karą aresztu lub grzywny ten, kto:
1) organizuje lub przeprowadza zbiórkę ofiar na uiszczenie grzywny orzeczonej za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, świadczenia pieniężnego, przepadku przedmiotów stanowiących kwotę pieniężną, równowartości przepadku przedmiotów lub przedsiębiorstwa, przepadku korzyści majątkowej stanowiącej kwotę pieniężną, równowartości przepadku korzyści majątkowej, odszkodowania, zadośćuczynienia, nawiązki, podlegającej zwrotowi korzyści majątkowej stanowiącej kwotę pieniężną albo równowartości podlegającej zwrotowi korzyści majątkowej lub na poręczenie majątkowe lub zabezpieczenie majątkowe,
2) nie będąc osobą najbliższą dla skazanego lub ukaranego uiszcza za niego grzywnę, świadczenie pieniężne, kwotę pieniężną stanowiącą przedmiot przepadku, równowartość przepadku przedmiotów lub przedsiębiorstwa, kwotę pieniężną stanowiącą przedmiot przepadku korzyści majątkowej, równowartość przepadku korzyści majątkowej, nawiązkę, podlegającą zwrotowi korzyść majątkową stanowiącą kwotę pieniężną albo równowartość podlegającej zwrotowi korzyści majątkowej lub uiszcza odszkodowanie lub zadośćuczynienie lub ofiarowuje mu albo osobie dla niego najbliższej pieniądze na ten cel.

Dlaczego utrudniono zapłatę nawiązki, zadośćuczynienia lub odszkodowania? Świadczenia te należą się osobom pokrzywdzonym przestępstwami, a nowe regulacje mogą zmniejszyć szanse na zaspokojenie ich roszczeń majątkowych.

Zmieniają się zasady rządzące poręczeniem majątkowym, czyli wolnościowym środkiem zapobiegawczym, będącym alternatywą dla tymczasowego aresztowania. Będzie nieco trudniej, zatem zachodzi ryzyko, że jeszcze więcej osób na długie miesiące trafi za kratki bez prawomocnego wyroku skazującego. Poręczenie majątkowe w postaci pieniędzy, papierów wartościowych, zastawu lub hipoteki nadal będzie mógł złożyć oskarżony albo inna osoba. Przedmiot poręczenia majątkowego nie będzie mógł jednak pochodzić z przysporzenia na rzecz oskarżonego albo innej osoby składającej poręczenie dokonanego na ten cel. Sąd albo prokurator będzie mógł uzależnić przyjęcie przedmiotu poręczenia majątkowego od wykazania przez osobę składającą poręczenie źródła pochodzenia tego przedmiotu.

Innymi słowy, pieniądze mają pochodzić z majątku oskarżonego lub poręczyciela i powinny zostać zgromadzone przez nich samych. Nie przejdą tutaj darowizny, pożyczki lub inne podobne świadczenia, jeżeli pieniądze zostały przekazane przez drugą stronę wyłącznie w celu złożenia ich jako poręczenia majątkowego. Nie powinno być jednak problemu w sytuacji, gdy oskarżony lub poręczyciel zobowiązuje się sprzedać pewien składnik z ich majątku, a otrzymane w zamian pieniądze przeznaczy na złożenie poręczenia majątkowego.

W związku z pandemią koronawirusa mieliśmy już zawieszenie biegu przedawnienia, a następnie jego wznowienie (wraz z poprawą sytuacji epidemicznej). Tym razem z woli ustawodawcy znowu w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie będzie biegło przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Stan zagrożenia epidemicznego liczony będzie od 14 marca 2020 r., a stan epidemii od 20 marca 2020 r.

Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie nowelizacji oraz kar orzeczonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy o przedawnieniu w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Oznacza to, że wydłuży się biegnące już przedawnienie („zmiana zasad w trakcie gry”), ale nie zostaną zniweczone skutki przedawnienia, które zdążyło już w całości upłynąć przed wejściem w życie nowelizacji.