Dnia 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, która może zapoczątkować nową praktykę sądów administracyjnych. Wygląda na to, że sąd administracyjny, rozpatrując skargę na decyzję podatkową, będzie mógł stwierdzić, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu nawet pomimo wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe – o ile organy podatkowe przekonująco nie uzasadniły, dlaczego należało wszcząć postępowanie karnoskarbowe.
Termin przedawnienia przy długu
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu m. in. z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 1 ordynacji podatkowej).
W praktyce zdarza się zatem, że organy podatkowe wszczynają postępowanie karnoskarbowe tylko po to, aby nie dopuścić do przedawnienia zobowiązania podatkowego i zyskać czas na wydanie decyzji podatkowej. Tymczasem postępowanie karnoskarbowe, tak jak „zwyczajne” postępowanie karne, wszczyna się dopiero wtedy, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.
Miejmy nadzieję, że nowa uchwała NSA sprawi, iż sądy administracyjne będą kontrolowały, czy w sprawie rzeczywiście zachodziły uzasadnione podstawy do wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Jeżeli postępowanie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe zostało wszczęte tylko dla zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, sądy powinny być władne stwierdzić, że takie nadużycie ze strony organów podatkowych nie wywołuje zamierzonego skutku, a zobowiązanie podatkowe uległo jednak przedawnieniu.
Uchwała NSA z 24 maja 2021 r., sygn. I FPS 1/21.
Adwokat w Łodzi od prawa karnego i karnoskarbowego
W przypadku pytań dot. spraw karnych i karnoskarbowych zapraszam do mojej Kancelarii Adwokackiej w Toruniu specjalizującej się w prawie Karnym
